Helgafell
Helgafell, „hið helga fjall“, er lítill, brattur hóll um 73 metra hár sem rís upp af ræktarlandi á Snæfellsnesi skammt frá Stykkishólmi. Þrátt fyrir hóflega hæð er þetta einn sögufrægasti staður Íslendingasagna, dýrkaður á heiðnum tíma sem helgur Þór og síðar heimili miðaldaklausturs og söguhetju Laxdælu.
Svæði
Snæfellsnes
Hnit
65.0424° N, 22.7290° W
Skipuleggðu stoppið
- Reiknaðu með
- 45 mín
Aðgengi
- Hjólastóll · Ekkert
- Brött grashlíð sem gengin er um ómerktan og ójafnan stíg án handriða eða lagðs yfirborðs.
- Skert hreyfigeta · Takmarkað
- Stutt en brött ganga, um 70 metra hækkun yfir gras og grjót frá bænum fyrir neðan. Kirkjan og grafreiturinn við rætur fellsins eru á jafnsléttu.
- Skynræn áreiti · Fullt
- Opið og hljóðlátt fell í sveit með víðáttumiklu útsýni yfir Breiðafjörð.
- Vitræn geta · Fullt
- Einfalt fell með kirkju og grafreit við ræturnar. Gangan upp er augljós.
Hvers vegna það skiptir máli
Samkvæmt Eyrbyggju hélt landnámsmaðurinn Þórólfur Mostrarskegg, dýrkandi Þórs, Helgafell svo heilagt að enginn mátti líta á það óþveginn og engu kviku, mönnum né skepnum, mátti granda á því; hann trúði því að hann og ættmenn hans myndu deyja inn í fjallið. Þórsnes þar hjá varð þingstaður eins elsta þings Íslands, Þórsnesþings. Á kristnum tíma varð Helgafell bújörð og trúarmiðstöð: ágústínaklaustur, eitt hið mikilvægasta á Íslandi á miðöldum og miðstöð handritagerðar, var flutt þangað árið 1184 og starfaði fram að siðaskiptum. Á Helgafelli dvaldi einnig Guðrún Ósvífursdóttir, hin harmræna söguhetja Laxdælu, síðustu æviár sín og er sögð grafin þar, en hún varð samkvæmt hefðinni fyrsta nunna og einsetukona Íslands. Lítil kirkja stendur á bænum neðan við, og þjóðtrú hermir að sá sem gengur á fellið frá leiði Guðrúnar í fyrsta sinn þegjandi, án þess að líta um öxl eða mæla orð, og snýr í austur á toppnum megi bera fram þrjár óskir sem rætast ef þeim er haldið leyndum og þær gerðar af heilum hug.