JarðfræðiÁhugastig 4/5
Stuðlagil
Stuðlagil er gljúfur í Jökuldal á Austurlandi, rammað inn af þéttum röðum sexhyrndra basaltstuðla sem mynduðust við hæga kólnun þykkra hraunflæða. Jökla sem rennur í gegnum það verður áberandi grænblá á sumrin vegna sviflægs jökulsets.
Svæði
Austurland
Hnit
65.1623° N, 15.3081° W
Mikilvægt að vita
- Mikil hætta
- Jökuláin er kraftmikil og bannað er að fara í hana; blautt stuðlaberg, óvarðar gljúfurbrúnir, brattir stígar, mannfjöldi og hröð breyting á vetraraðstæðum skapa alvarlegar hættur.
Skipuleggðu stoppið
- Fyrir hverja
- 8+
- Brattar tröppur eða lengri stígur og óvarðar gljúfurbrúnir kalla á að börn séu nógu gömul til að ráða við landslagið á öruggan hátt.
- Reiknaðu með
- 2 klst
- Aðkoma
- 5 km · 2 klst. Áætluð vegalengd fram og til baka frá bílastæðinu við Stuðlafoss að útsýnisstaðnum niðri í gljúfrinu; leiðin frá brúnni er um 10 km fram og til baka, en útsýnispallurinn er styttri heimsókn.
Aðgengi
- Hjólastóll · Ekkert
- Útsýnispallurinn er í stuttri göngufjarlægð frá bílastæðinu en felur í sér stíga utandyra og útsýnisstaði yfir gljúfrið. Til að komast niður í gljúfrið þarf að ganga um 5 km fram og til baka frá bílastæðinu við Stuðlafoss eða um 10 km frá bílastæðinu við brúna; leiðirnar niður í gljúfrið og blautt stuðlabergið eru ekki aðgengilegar hjólastólum.
- Skert hreyfigeta · Takmarkað
- Útsýnispallarnir eru auðveldasti kosturinn, en aðgengi niður í gljúfrið krefst lengri og ójafnrar göngu, og neðra svæðið er með hálu grjóti, óvörðum brúnum og nálægð við ána.
- Skynræn áreiti · Að hluta
- Mannfjöldi, opnir útsýnisstaðir, kraftmikið jökulvatn, blautt stuðlaberg og hæðin geta verið krefjandi.
- Vitræn geta · Takmarkað
- Mismunandi aðgengi, takmarkanir á einkavegum, mörg bílastæði, árstíðabundnar litabreytingar á ánni, bann við að fara í ána og öryggi við gljúfurbrúnina krefjast skipulagningar.
Hvers vegna það skiptir máli
Stuðlar gljúfursins voru að mestu leyti á kafi undir hraðri, setmikilli jökulá þar til Kárahnjúkavirkjun, sem lauk árið 2009, veitti miklu af rennslinu burt og afhjúpaði basaltmyndanirnar. Staðurinn var lengi yfirséður en varð vinsæll eftir 2016 fyrir tilstilli íslenska ljósmyndarans Einars Páls Svavarssonar og hefur síðan orðið einn mest heimsótti náttúrustaður Austurlands.